Verscherpt toezicht op de financiële sector (I)

Toezicht op de kredietinstellingen – Toezicht door de FSMA – Bevoegdheden FSMA –
Informatieverschaffing – Financiële instellingen en tussenpersonen – Beleggingsonderneming – Bemiddelaars – Vermogensbeheer en beleggingsadviseurs

Door een wet van 30 juli 2013 wordt het toezicht door de FSMA op de financiële sector, zoals uitgewerkt in het bipolair (“twin peaks”) toezichtsmodel, verbeterd.

Opzet

Met deze aanpassing beoogt de wet een verhoogde efficiëntie van het toezicht op de financiële sector en een betere bescherming van de afnemers van financiële producten en diensten.

Belangrijkste wijzigingen / vernieuwingen

De wetgever heeft in het licht van voormelde doelstelling:

  1. verscheidene wettelijke regelingen aangepast of aangevuld inzake repressieve maatregelen (zoals administratieve boetes of dwangsommen) die de FSMA kan nemen wanneer zij overtredingen vaststelt;

  2. de FSMA concrete bevoegdheden gegeven om op te treden tegen aanbiedingen of leveringen van financiële producten of diensten door personen die niet over de vereiste vergunning beschikken;

  3. de bestaande controlemethodes van de FSMA aangevuld met de techniek van “mystery shopping”;

  4. verbeteringen aangebracht aan de regelingen inzake marktmisbruiken en markttransparantie (uitvoering van Verordening 236/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 14 maart 2012 betreffende short selling en bepaalde aspecten van kredietverzuimswaps (PB L 86 van 24 maart 2012) en het verbod op marktmanipulatie uitgebreid tot manipulatie d.m.v. afgeleide producten of zogn. credit default swaps of manipulatie van referte-indexen (zoals de Libor of Euribor).


Bovendien wordt met deze wet de transversale coherentie in de regels ter bescherming van de afnemers van financiële producten en diensten, in het bijzonder wat betreft de gedragsregels van toepassing op verzekeringsondernemingen en -tussenpersonen en op makelaars in bank- en beleggingsdiensten, op twee manieren versterkt.

Ten eerste zullen vanaf 1 januari 2014 de makelaars in bank- en beleggingsdiensten, naast de reeds geldende algemene verplichting inzake loyale, billijke en professionele behartiging van de belangen van hun cliënten, ook onderworpen worden aan de meer specifieke “MiFID-gedragsregels” inzake transparantie over de vergoedingen, de informatieverplichtingen, de verplichtingen inzake de geschiktheid en gepastheid van bepaalde diensten of producten. Ook de verzekeringsondernemingen en –bemiddelaars worden vanaf voormelde datum onderworpen aan zowel de algemene verplichting inzake loyale, billijke en professionele behartiging van de belangen van hun cliënten als aan de meer specifieke “MiFID-gedragsregels”. De Koning kan hiertoe de gedragsregels verder preciseren of aanpassen rekening houdend met de eigenheden van deze sectoren. Ten tweede wordt een uitdrukkelijke vereiste van essentiële productkennis voor al wie in contact staat met het publiek ingevoerd.


Voormelde wet voert daarnaast ook een aantal burgerlijke sancties in ter bescherming van de afnemers van financiële producten en diensten. Om het voor de belegger gemakkelijker te maken schadevergoeding te krijgen, wordt een weerlegbaar vermoeden ingevoerd volgens welke, indien de aanbieders van financiële diensten of producten n.a.v. een financiële verrichting (zoals gedefinieerd) een inbreuk plegen op een aantal opgesomde bepalingen (waaronder de gedragsregels) en de afnemer ingevolge deze verrichting schade leidt, de “betrokken verrichting” geacht wordt het gevolg te zijn van die inbreuk. Overigens moet de rechter bepaalde rechtshandelingen nietig verklaren indien zij verricht zijn met personen die financiële producten aanbieden zonder over de daartoe vereiste vergunningen of goedkeuringen te beschikken.

Tenslotte zet deze wet een aantal bepalingen van de Omnibus I-richtlijn om naar Belgisch recht teneinde de Belgische regelgeving aan te passen om de samenwerkingsmechanismen tussen de Europese Bankautoriteit, Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen en de Europese Autoriteit voor effecten en markten mogelijk te maken.

Wetgevingsfiche

  • Titel document: Wet van 30 juli 2013 tot versterking van de bescherming van de afnemers van financiële producten en diensten alsook van de bevoegdheden van de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten en houdende diverse bepalingen (I)



  • Inwerkingtreding: in principe op 9 september 2013 met een aantal uitzonderingen



Prof. Dr. Régine Feltkamp
Partner MODO Advocaten
Docent VUB

E.Wellekens
Junior medewerker MODO Advocaten