Nederlandse Hoge Raad bevestigt wanbeleid Fortis N.V.

Bankencrisis – Kredietinstellingen – Wanbeleid - Aansprakelijkheid

Bij arrest van 6 december 2013 heeft de Nederlandse Hoge Raad een beschikking van de Ondernemingskamer van het gerechtshof te Amsterdam van 5 april 2012 bevestigd waarin werd geoordeeld dat Fortis N.V. (nu Ageas N.V.) zich bij de overname van ABN AMRO in 2007 schuldig heeft gemaakt aan wanbeleid.

Feiten & voorafgaande procedure

In 2007 werd ABN AMRO overgenomen door Fortis N.V., de Royal Bank of Scotland, Group PLC en Banco Santander S.A.. Het aandeel van Fortis N.V. in de overname bedroeg circa 24 miljard euro wat destijds ongeveer 50 % van de beurswaarde van Fortis N.V. bedroeg. Fortis N.V. is er niet in geslaagd volledige financiering te vinden voor haar aandeel in de overname. In oktober 2008 is Fortis N.V., inclusief haar toenmalige aandeel in ABN AMRO, genationaliseerd. Daarbij heeft de bank een boekhoudkundig verlies geleden van 24 miljard euro.

Op enquêteverzoek van de Nederlandse Vereniging van Effectenbezitters (VEB) onderzocht de Ondernemingskamer het beleid en de gang van zaken bij Fortis N.V. ten tijde van en na de overname van ABN AMRO.

Bij beschikking van 5 april 2012 concludeerde de Ondernemingskamer dat er sprake was van wanbeleid van Fortis N.V. ter zake van de uitvoering van de solvabiliteitsplanning in 2008, de informatieverstrekking in de emissieprospectus en de daarin opgenomen trading update over de subprimeportefeuille en haar communicatiebeleid in de periode na de overname. Een vijftal andere gedragingen leverden in onderlinge samenhang eveneens wanbeleid op. Fortis N.V. heeft onder meer bepaalde koersgevoelige informatie over haar financiële positie en in dat verband te nemen maatregelen niet (tijdig) verstrekt en bepaalde voor haar gunstige berichten wel naar buiten gebracht, waarmee zij een onjuiste indruk heeft gewekt over haar financiële positie en het beleggend publiek heeft misleid. Bovendien vernietigde de Ondernemingskamer het besluit waarbij door de algemene vergadering van aandeelhouders aan het bestuur decharge werd verleend voor het in 2007 gevoerde beleid.

Tegen deze beschikking heeft Ageas N.V., als rechtsopvolger van Fortis N.V., cassatieberoep ingesteld.

Cassatieberoep

Het eerste argument van Ageas N.V. hield in dat de Ondernemingskamer met hindsight bias geoordeeld heeft. Volgens de Hoge Raad is dit argument ongegrond en heeft de Ondernemingskamer tot uitdrukking gebracht dat van Fortis N.V. als systeembank, gelet op haar bijzondere en aangescherpte zorgplicht, meer kennis en inzicht mag worden verwacht dan van een partij in een andere positie. Het betreft kennis en inzicht die Fortis N.V. – niet achteraf beoordeeld, maar beoordeeld naar de omstandigheden ten tijde van haar handelen en besluitvorming – “behoorde te hebben” teneinde daarop haar handelen en besluitvorming te kunnen baseren.

Het tweede argument van Ageas N.V. hield in dat het oordeel van de Ondernemingskamer dat sprake is van wanbeleid niet overeenstemt met het feit dat de aan Fortis N.V. verweten gedragingen onder de Richtlijn Marktmisbruik en de daarop gebaseerde normen van de Wet op het financieel toezicht toelaatbaar zijn. De Hoge Raad volgde ook dit argument niet en concludeerde dat, anders dan Ageas N.V. betoogt, voor de beoordeling of sprake is geweest van wanbeleid, niet beslissend is of bepaalde gedragingen van Fortis N.V. volgens de Richtlijn Marktmisbruik en de daarop gebaseerde regels in de Wet op het financieel toezicht, al dan niet toelaatbaar waren.

Voor het overige richtte Ageas N.V. diverse klachten tegen de afzonderlijke pijlers ten aanzien waarvan tot wanbeleid is geconcludeerd. De Hoge Raad wijst ook deze klachten af en oordeelt dat de overwegingen van de Ondernemingskamer niet van een onjuiste rechtsopvatting getuigen en niet onbegrijpelijk zijn.

Op basis van deze conclusies heeft de Hoge Raad in het arrest van 6 december 2013 het cassatieberoep verworpen en de uitspraak van de Ondernemingskamer bevestigd.


Rechtspraakfiche

Titel document: Arrest van de Hoge Raad van 6 december 2013, ECLI:NL:HR:2013:1586, Ageas N.V. (vh Fortis N.V.) tegen VEB NCVB en SICAF c.s.

Publicatie: Rechtspraak.nl, NJB 2013/2623, RvdW 2014/1, RF 2014/12


Régine Feltkamp / Elisabeth Wellekens